Kiosk Noetselerberg: verdwenen hart 2
HistorieNIJVERDAL - Er was een tijd dat de top van de Nijverdalse Berg niet slechts een uitzichtpunt was, maar het kloppend hart van de natuurbeleving in de regio. Waar nu stilte heerst en de wind vrij spel heeft tussen de dennen, bevond zich een levendige ontmoetingsplek: ‘Kiosk Noetselerberg’.
De berg was niet alleen een startpunt, maar ook een plek waar verhalen werden gedeeld. Over de wolf die misschien terug was, over reeën bij zonsopgang en over de oude man die elke ochtend om zes uur zijn ronde liep, weer of geen weer. De kiosk fungeerde als het informele dorpsplein van de natuur. Een jaarlijks hoogtepunt was de ‘Heideroemde Dag’, een publieksfeest dat vanaf 1985 tot eind jaren ‘90 honderden bezoekers trok. Gidsen van Staatsbosbeheer namen mensen mee langs bloeiende heidevelden, vogelwerkgroepen demonstreerden verrekijkers en kraampjes boden streekproducten aan zoals heidehoning, boerenkaas en Sallandse lekkernijen. Kinderen konden marshmallows roosteren bij het kampvuur of hun eigen herbariumboekje maken. Lokale folkgroepen zoals De Sallandse Zangers zorgden voor muzikale omlijsting.
Constructie
Het kioskgebouw was vanaf 1978 een prefab-constructie op een betonnen fundament, met bruin geschilderde houten rabatdelen en een dak van verzinkt staal met bitumenbedekking. Aan de achterzijde was een gemetseld toiletgebouw ingebouwd. De exploitatie lag in handen van lokale ondernemers via een horecaconcessie van Staatsbosbeheer. Vanaf 1965 was Arie Trekop concessiehouder tot 1980. In die periode ging het om drie gebouwtjes naast elkaar. Eén gebouwtje was voor souvenirs, de tweede voor snacks en snoep en vanuit het derde gebouwtje werd ijs verkocht. In 1980 nam Gerard Huisken uit Holten de concessie over. Twee jaar daarvoor waren de drie gebouwtjes gesloopt en vervangen door de kiosk met aan de achterzijde toiletten voor het publiek. Vanuit de kiosk werden snacks, snoep, koffie, thee, ijs en wat al niet meer verkocht. Er werden door Huisken fietsen verhuurd en in het winterseizoen als er sneeuw lag kon je er langlaufskies huren. Voor de toiletten moest je in de beginjaren een dubbeltje betalen en dat werd later in de jaren ‘80 een kwartje.
Rond 1995 begon de verandering. De parkeerplaats werd te druk, de infrastructuur verouderde en Staatsbosbeheer besloot te verhuizen. De kiosk werd gesloopt, de parkeerplaats ontmanteld en de berg kreeg zijn rust terug. De natuur kon weer ademen. Sommigen betreurden het verlies van de levendigheid, de geur van koffie, het geroezemoes. Anderen verwelkomden de stilte, de ruimte voor flora en fauna en de rust. Staatsbosbeheer maakte de parkeerplaats bij Hotel Restaurant Dalzicht een stuk groter, omdat parkeren bovenop de Noetselerberg niet meer mogelijk was. Een slimme ondernemer maakte hier gretig gebruik van door er op drukke dagen een snackwagen neer te zetten. In 2001 opende het nieuwe Buitencentrum Sallandse Heuvelrug aan de Nijverdalse kant, op slechts een kilometer afstand van de oude grote parkeerplaats met Kiosk Noetselerberg.
Hoewel de kiosk verdwenen is, leeft de herinnering voort. In gesprekken, in fotoalbums, in de manier waarop mensen nog steeds zeggen: ‘Weet je nog, die kiosk bovenop de berg?’. Wie goed kijkt, ziet nog sporen: een oude paal, een stukje verharding, een plek waar de grond net iets anders kleurt. En soms, als de wind goed staat en de zon door de bomen speelt, lijkt het alsof je een kinderstem hoort roepen: “Mag ik een ijsje?”
