‘Hier werden V1 én V2 gelanceerd’

NIJVERDAL - Vanuit de gemeente Hellendoorn werden tijdens de Tweede Wereldoorlog, als enige gemeente in Nederland, zowel onbemande V1 straalvliegtuigen als V2 raketten gelanceerd. Vrijdag 15 september, bijna tachtig jaar na dato, nam het Memory Vrijheidsmuseum een V2 verbrandingsmotor in ontvangst.

De motor komt uit een V2 die in de omgeving van het Duitse Remagen terecht is gekomen. Vooruitlopend op de speciale expositie over de V1 en V2, die medio september 2024 van start zal gaan, kreeg het museum de motor aangeboden. “De raketten die vanuit Hellendoorn werden gelanceerd, hadden vooral de Antwerpse haven tot doel”, vertelt Herman Wilpshaar, lid van de projectgroep. “Het was een ultieme poging van de Duitsers, in november 1944, de geallieerden tegen te houden, die deze haven in handen hadden. Een poging de haven terug te veroveren mislukte, daarom besloten ze hem te vernietigen. Naast Antwerpen, werden er ook elf raketten op Duitsland afgevuurd. De Duitsers wilden de brug bij Remagen vernietigen, zodat de geallieerden daar niet verder konden. Ze hebben de brug niet geraakt, maar deze is later wel ingestort.”

80 jaar geleden

“Volgend jaar is het precies 80 jaar geleden dat de eerste V1’s en V2’s  werden afgevuurd en daar besteden wij in het Memory Museum speciale aandacht aan”, vertelt Herman verder. “Op de bovenverdieping richten we een speciale expositie in, met beeldmateriaal, voorwerpen en (hopelijk) diverse bijzondere verhalen. Voor de verhalen roepen we de hulp van de lokale bevolking in. We hopen dat er mensen zijn die verhalen kunnen vertellen over het lanceren en neerkomen van de V1 en V2, maar ook bijvoorbeeld over het transport en allerlei andere wetenswaardigheden die deze operatie met zich meebracht. We weten bijvoorbeeld dat er één bij Krönnenzommer terecht is gekomen, waardoor alle ramen uit de sponningen vlogen. En in Luttenberg kwam een V2 in een weiland terecht, maar ontplofte niet. Dat gebeurde later, toen er allemaal mensen omheen stonden en heeft diverse Nederlanders én Duitsers het leven gekost. Misschien zijn er veel meer van dit soort verhalen. Hoe hebben de mensen dit toen beleefd? Waarschijnlijk zijn er wel verhalen in families verteld. Die horen we graag, zodat we ze op feiten kunnen checken en aan onze expositie toe kunnen voegen.”

Binnen krijgt de V2 verbrandingsmotor een plekje bij de V1. Op de foto een V2 in actie. Meer beeld- en informatiemateriaal volgt nog.

Privéverzameling

De V2 verbrandingsmotor die nu een plekje in het Memory Museum heeft gekregen, komt uit de privéverzameling van Henry Boerdam. “We zijn hem ontzettend dankbaar dat hij dit unieke object aan ons in bruikleen heeft gegeven”, zegt Herman. “Via via kwamen we met elkaar in contact en vrijdag konden we de verbrandingsmotor in ontvangst nemen. Dat had nog wel wat voeten in aarde, want zo’n 500 kilo zware motor til je niet ‘even’ van een aanhanger. Gelukkig was de firma Teunis uit Rijssen zo vriendelijk een kraan ter beschikking te stellen, die de motor vanaf de aanhanger tot bijna binnen in de hal heeft getild. Daar heeft het gevaarte een mooie plek gekregen bij de V1 die we al hadden.” Herman laat de verbrandingsmotor zien. “Het oogt nu nog wat kaal, maar er komt nog meer informatie en materiaal bij”, zegt hij. “Wat wel mooi is, is dat we nu de V1 en V2 bij elkaar hebben.” Hij wijst op de foto van de V2 die bij de motor geplaatst is. “De V2 werd overigens als eerste afgevuurd, in november 1944, de V1 volgde in december van dat jaar.”

Iedereen die verhalen, beelden of voorwerpen heeft die te maken hebben met de V1 en V2 kunnen dit melden via erfgoed@memorymuseum.nl.