‘Monument is veel meer dan een kerk’

HELLENDOORN - Dat er in een kerkgebouw veel meer mogelijk is dan alleen een dienst op zaterdag of zondag is tot veel geloofsgemeenten wel doorgedrongen. Hoe je van een kerkelijk monument een multifunctioneel gebouw maakt, heeft de stichting ‘Noabers van ‘n Oalen Griezen’ wel in de vingers.

Statig rijst ze op in het midden van het dorp. Na een grondige restauratie vorig jaar, luiden de klokken weer plechtig elk uur en bij de stilteplek kan iedereen elke dag terecht om even tot bezinning te komen of een kaarsje te branden.

“Dat hoort eigenlijk niet bij een protestantse kerk”, vertelt Jeroen Piksen, secretaris. “Kaarsjes branden is meer iets van de katholieke kerk. Maar we hebben ook een gebrandschilderd raam met de beeltenis van Jezus en Maria, dat hoort eigenlijk ook niet. En toch zijn het juist deze dingen die van dit monument veel meer maken dan een kerk.”

Tineke van Buren, voorzitter, knikt instemmend. “Dit is natuurlijk van oorsprong een katholieke kerk, maar sinds de reformatie in 1610 is zij van de protestantse gemeente. Door de eeuwen heen zijn er delen bij de oorspronkelijke kerk aangebouwd en zeker het gotische deel, dat rond 1480 werd bijgebouwd was voor Helderse begrippen een gigantisch bouwwerk, dat de overwegend arme bevolking wist te bekostigen. Toen al droeg de bevolking de kerk een warm hart toe en dat is nog steeds zo.”

Het raam dat de geboorte van Jezus uitbeeldt, zoals het van binnen verlicht wordt, met als inzet een mooiere opname.

Onderhoud

“Elk jaar is er een flink geldbedrag nodig voor het onderhoud van de kerk en een deel daarvan brengen de ‘noabers van ‘n Oalen Griezen’ bij elkaar”, gaat Jeroen verder. “Daarnaast organiseren wij tal van activiteiten, waarbij wij mensen kennis laten maken met deze prachtige kerk en fondsen werven voor het onderhoud. Een mooi voorbeeld is het benefiet adventsconcert dat de New Valley Singers hier 22 december geven, waarbij de kerk sfeervol versierd is. Vanuit het project ‘het verhaal van Overijssel’ zijn er veel projecten en activiteiten in gang gezet, om iedereen meer inzicht te geven in de geschiedenis van ons mooie dorp. Daar hoort de restauratie van de klokken bij, maar ook bijvoorbeeld het opknappen van ‘t Oale Karkhof en het uitbrengen van het boek ‘Rondom ‘n Oalen Griezen’. Bovendien hebben we een nieuwe ‘lesbrief’ gemaakt, waarmee kinderen op onderzoek uit kunnen in de kerk en zo op een speelse manier van alles leren over de kerk.”

“We doen altijd mee aan de Open Monumentendag en die viel dit jaar precies na de Vechtdal Fietsvierdaagse”, vult Tineke aan. “Veel deelnemers die in de buurt verbleven hebben de kerk bezocht. Dat leverde veel mooie verhalen op. Het beschikbaar stellen van de kerk aan de Dorpsquiz Hellendoorn vond ik zelf geweldig. Herman Kampman heeft toen hier in de kerk een dictee voorgelezen. Zo geven we de kerk letterlijk en figuurlijk een plek midden in het dorp. Vanaf de eerste advent, zondag 3 december is het gebrandschilderde raam met de beeltenis van de geboorte van Jezus van binnenuit verlicht (van 17.00 tot 22.00 uur), zodat het voor iedereen die de kerk passeert goed te zien is.”

Stilteplek

De Protestantse Gemeente heeft een stilteplek gecreëerd onderin de toren. “De toren is in principe altijd open, zo tussen 9.00 en 17.00 uur, zodat mensen hier binnen kunnen lopen, even tot bezinning komen, een kaarsje branden of de voorwerpen en informatie in de vitrinekast bewonderen”, zegt Jeroen. “De oude altaarsteen heeft hier een plek als tafel gekregen. Hij heeft jarenlang in de tuin gelegen en is als trapsteen gebruikt bij de ingang van de kerk. Nu kunnen we hem weer op een waardige manier gebruiken.”