Column: Emotionele verhalen laten je niet koud

Toen ik advocaat werd, was het nogal ongebruikelijk dat tijdens zittingen veel aandacht werd besteed aan de vermeende slachtoffers. Het strafproces draait immers om de vraag of er een strafbaar feit is gepleegd en als dat gepleegd is, wie daar dan voor verantwoordelijk is. De verdachte moet tijdens een zitting het gevoel hebben dat er nog geen beslissing is genomen over de vraag of hij of zij schuldig is.
In de afgelopen jaren is er veel veranderd. Tijdens zaken die zien op levensdelicten of andere zware geweldsfeiten wordt ruim baan gegeven aan de vermeende slachtoffers of hun nabestaanden om uiting te geven aan hun verdriet. Dit zijn vaak emotioneel zwaar beladen verhalen waarbij niet zelden verbaal wordt uitgehaald naar de verdachte waarvan de rechtbank dan nog moet vaststellen of die iets verkeerd heeft gedaan.

Voor rechters zijn deze voordrachten van vermeende slachtoffers ingewikkeld, omdat zij geen blijk mogen geven van vooringenomenheid. Een rechter die overmand wordt door emoties zal in de regel moeten worden vervangen.

Voor advocaten zijn dergelijke voordrachten ook lastig. Een emotioneel betoog kan vanzelfsprekend van invloed zijn op hoe rechters een zaak zien en misschien nog wel belangrijker hoe zij de verdachte zien. Daarnaast kan ook een advocaat geraakt worden door een emotioneel verhaal. Ik heb dat zelf meegemaakt tijdens een zitting die draaide om het doodsteken van een jongen van 16. Zijn stiefbroer heeft hem gezien voor hij overleed. Hij vertelde dat hij sindsdien PTSS heeft en dat zijn leven geen zin meer had. De ouders van de overleden jongen kwamen ook aan het woord. De uiting die zij gaven aan hun verdriet, woede en frustratie over het overlijden van hun enige kind ging door merg en been.
Het voordeel in deze zaak dat ik als advocaat had was dat ik oprecht geloofde in de onschuld van mijn klant. Ik kon dus de nabestaanden aanhoren zonder dat dit voor mij van invloed was op hoe ik mijn klant verdedigde. Daarbij kon ik alleen maar vertrouwen in de objectiviteit van de rechtbank. Vertrouwen dat niet beschaamd werd bij de uitspraak, waarbij mijn klant werd vrijgesproken. Volgens de rechtbank had een andere jongen schuld aan het feit en kon mijn klant het overlijden van de jongen niet worden aangerekend.
Dat wil niet zeggen dat ik niet geraakt werd door het onmetelijke leed dat de nabestaanden had getroffen. Ik heb er voor gezorgd dat mijn klant en zijn ouders niet eveneens zijn getroffen door onnodig leed.
Dat ik dit met respect voor de nabestaanden heb kunnen doen, maakt dat ik met een goed gevoel terugkijk op de zaak.

mr. Niek Hendriksen
www.strafrechtadvocaattwente.nl