Theaterbezoeker wil verrast worden

door Peter Schavemaker

Nijverdal - Afgelopen week maakte ZINiN haar nieuwe theaterprogrammering bekend. Peter sprak voor deze krant uitgebreid met Chris Funk, directeur van ZINiN, over keuzes voor voorstellingen en de ambities van het theater.

In het voorwoord van het nieuwe programmaboekje zeg je: ‘De programmering is soms een tikje experimenteel, maar daar zijn we bij ZINiN niet vies van’.
“Er is binnen ZINiN een constante gezonde discussie tussen de directeur en programmeur Lien Kestens over hoe we het nieuwe seizoen moeten programmeren. Wanneer we alleen naar de centen zouden kijken en commercieel zouden programmeren dan is de vraag: komt het nieuwe talent wel aan bod? We luisteren ook goed naar wat de Nijverdaller graag wil zien. Na dertien jaar hebben we hier een goed beeld van gekregen. Lien, onze gastvrouwen en ik vragen het publiek na afloop altijd naar reacties.”
Wat wil de Nijverdaller zien?
“Dat is heel divers. Ze houden van verhalende, streek- en dialectvoorstellingen tot de cabaretiers en de grote theaternamen zoals Sara Kroos en Daniel Lohues.”
Waarom komen de grote theaternamen zo graag naar ZINiN?
“Ondanks dat ZINiN maar 300 stoelen heeft komen de grote namen hier graag try-outen. Inmiddels is onze gastvrijheid goed bekend binnen de theaterwereld. Theatermakers eten na afloop samen met de techniek bitterballen.”
Ik sprak na afloop van de ZINgeversavond met het publiek. Hieruit bleek dat de Nijverdaller ‘trots’ is op het theater.
“Wij willen graag een avondje uit organiseren. Voor Nijverdal zijn wij de plek waar je elkaar ontmoet, tegenkomt en wilt blijven hangen. Wij horen heel vaak dat het publiek blij is met zo’n mooi theater, zo dichtbij.”
Een voorstelling met een directe link met Nijverdal wordt ‘Dit is Nijverdal’, waarvoor Fotograaf des Vaderlands Jan Dirk van der Burg, NRC-columnist Marcel van Roosmalen en Radio 1-presentator en Slimste Mens Roelof de Vries een dag in Nijverdal leven, om er een dag later een theatervoorstelling van te maken.
“Dat wordt een aparte avond, het is zo’n ludiek idee. Voor 16 november worden Nijverdalse prominenten uitgenodigd. Dit is een goed voorbeeld van verrassende voorstellingen die wij als ZINiN willen brengen.”
ZINiN heeft al jaren een hoge bezettingsgraad; 72%. Dat is uitzonderlijk in theaterland.
“We zitten inderdaad al jaren boven de 70%, hier zijn we wel erg trots op. Gemiddeld geldt voor theaters een bezettingsgraad van 60%. We willen de 72% consolideren. Het is schier onmogelijk om de bezettingsgraad nog hoger te krijgen, dat gaat niet en is onverantwoordelijk, tenzij we alleen maar puur commercieel gaan programmeren. Maar onze visie is dat we ook een podium moeten bieden aan de minder bekende theatermakers. Wij willen 100% een professioneel theater zijn.”
Lokaal Hellendoorn heeft aangegeven dat er ook gekeken moet worden naar de subsidie van ZINiN, in het licht van de bezuinigingen en ernstige financiële situatie van Hellendoorn. Maak je je zorgen?
“Nee, in het theater zijn we van alles afhankelijk; kaartverkoop, sponsoren én subsidie. Of ZINiN buiten schot moet blijven? De huidige financiële problemen zijn niet door het theater gekomen. Voor 2019 geldt een bezuiniging niet. ZINiN heeft 60% aan eigen inkomsten en 40% is subsidie. Het ZINiN-team bestaat uit 150 vrijwilligers en 20 FTE, 50 betaalde medewerkers. Jaarlijks brengt ZINiN 1300 culturele activiteiten, die 55.000 bezoekers trekken. Voor alle ZINiN-outlets, waaronder de bibliotheek en de balie, zijn er 255.000 culturele contactmomenten met het publiek.”
Iris Hond speelt op vrijdag 17 januari 2020 in ZINiN. Ze gaf tijdens jullie ZINgeversavond een voorproef van haar programma Welcome Home en kreeg een staande ovatie.
“Dat is een voorbeeld van een verrassende keuze, als we op save hadden gespeeld had we haar niet geplaatst. De Nijverdaller verwacht dit soort verrassende voorstellingen ook wel van ons. Ieder jaar hetzelfde programmeren past niet bij ons. De keuze wie we programmeren gaat inderdaad niet alleen om de harde kaartverkoop, maar ook op gevoel. En het succes van andere voorstellingen biedt ons de mogelijkheid om pareltjes, zoals Iris, en andere talenten te kunnen programmeren.”
Komend seizoen zijn ook twee dansvoorstellingen geprogrammeerd; Carmen van het Kiev Modern ballet en Talent On The Move van Holland Dance. Dat is een gedurfde keuze, dans is een moeilijk genre en geen publiekstrekker.
“Dit zijn inderdaad durfvoorstellingen, we halen er geen volle zalen mee. Beide voorstellingen zijn familie- en jeugdvoorstelling 6+. We nodigen dansscholen uit de omgeving uit tegen een gereduceerd tarief, omdat we een verbinding willen leggen met bijvoorbeeld turnvereniging Fysion en Joni Connect.”
Naast de theaterprogrammering is ZINiN ook succesvol met On Steam en Stage Night in De Smidse en zomeroptredens in het Hellendoornse Openluchtheater. Wat heeft dat jullie als ZINiN-merk gebracht?
“Dat we de culturele spin in het web zijn van de Gemeente Hellendoorn. Ook in De Smidse en het Openluchttheater moet het verrassend en anders zijn.”

Iris Hond
Pianiste en zangeres Iris Hond is misschien wel dé verrassing van het komende ZINiN-theaterseizoen. Hond vertelt in haar voorstelling Welcome Home, een vervolg op Bewogen, over hoe zij zich altijd heeft weten vast te houden aan de droom om concertpianiste te worden, ondanks dat ze vanaf 14-jarige leeftijd lang als dakloze heeft moeten leven. In dit bijzondere en ontroerende verhaal, dat eindigt met het vinden van een echt huis, was muziek en de piano altijd een constante factor en haar houvast. Iris Hond is 17 januari 2020 te zien.

René van Meurs
René van Meurs is een groot cabarettalent. Van Meurs won in 2006 de publieksprijs tijdens het Griffioen Cabaret Festival en in 2012 de jury- en publieksprijs tijdens het vermaarde cabaretfestival Cameretten. Bij de Comedytrain kreeg hij, zoals hij zelf zegt, ‘les’ van Ronald Goedemondt, Hans Sibbel (Lebbis), Jan Jaap van der Wal en Theo Maassen en mocht hij meespelen met ‘de grote jongens’. Inmiddels staat hij volledig op eigen cabaretbenen. Zijn nieuwe avondvullende show Hunkert gaat over de liefde en is 27 februari 2020 te zien.

Tonio
De indrukwekkende en rauwe bestseller Tonio, van A.F. Th. van der Heijden, verscheen in 2011 en is nu bewerkt voor theater. Het boek gaat over het tragische verkeersongeval, op de Eerste Pinksterdag 2010, waarbij de 21-jarige Tonio van der Heijden, enig kind van A.F.Th. en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich, om het leven komt. In de voorstelling staat de zoektocht van de ouders om samen overeind te blijven centraal. De toneeliconen Porgy Franssen en Jacqueline Blom spelen de hoofdrollen. Tonio is te zien op 16 januari 2020.

Horen, zien, doorvertellen
Horen, Zien en Doorvertellen is een ontdekkingstocht in de wereld van theater. Lien Kestens, theaterprogrammeur van ZINiN bedacht dit concept. Ze zet hiermee acht voorstelling in de theaterspotlights, van artiesten in verschillende genres, die nog niet eerder in ZINiN gespeeld hebben. Een unieke manier om kennis te maken met cabarettalenten Alex Ploeg, Kees van Amstel, Lonneke Dort, Holland Dance, jeugdvoorstelling WC Monster, Floris Kortie en vele anderen. Horen, Zien en Doorvertellen is verdeeld over verschillende data te zien.