‘Breien hielp me bij verwerken verlies’

NIJVERDAL/ROTTERDAM - Toen oma Frieda Hemmink overleed, had kleindochter Charlotte Kan veel behoefte over haar te vertellen. Ze was er zo mee bezig dat ze een korte, aangrijpende documentaire over het verwerken van haar verlies maakte.

“Oma was zó lief, ze was zo’n fijn oma, dat wilde ik met iedereen delen”, vertelt Charlotte. “In eerste instantie praatte ik er veel met vrienden over, maar ik liep vast in mijn emoties. Zeker toen we het huis leeg moesten halen, had ik het erg moeilijk. Mijn hobby bracht de oplossing. Ik quilt en maak daarvoor op YouTube tutorials en ik maak ook vlogs. Daarin kon ik mijn verhaal al goed kwijt, maar ik wilde het toch naar een ander niveau tillen.”

Weet zeker dat oma heel trots zou zijn

Toen de online cursus ‘Art of documentary’ op haar pad kwam, vielen er meerdere puzzelstukjes op hun plek. “Het was de perfecte kans om nieuwe vaardigheden te leren én het verhaal van oma recht te doen. En toch twijfelde ik. Moest ik het wel doen? Gesprekken met andere studenten van deze cursus en het zien van hun video’s gaven de doorslag: ik ging het doen! Dat had toch nog wel wat voeten in aarde. Verlies verwerken kost tijd en het verhaal vertellen gaat over het thema verlies, maar ook over mijzelf, persoonlijke en universele thema’s komen samen en alles moet wel goed uit de verf komen. Ik besloot de tijd te nemen en alles goed uit te werken.”

De cursus kende een competitie-element, waarbij studenten in 24 uur alles filmen wat ze voor hun documentaire willen gebruiken. Daarna hebben ze een paar weken om te editen. Charlotte besloot hieraan mee te doen, zodat ze een stok achter de deur had om haar verhaal af te ronden.

Charlotte (midden) in haar jeugd, met haar twee zussen (links de zus waar ze mee in gesprek is) en haar opa en oma.

“De weg daar naartoe riep ook weer allemaal vragen op. Heel praktisch: wat heb ik nodig om alles in één dag te filmen? En emotioneel: wat kan ik laten zien om het te verwerken? Nou breide oma altijd sokken. Voor iedereen die ze maar wilde dragen stond er altijd wel een sok op de naalden. De hiel vond ze altijd heel lastig, maar toch bleef ze breien. Bij haar overlijden was er één sok niet af en er zat een rare steek in. Ik besloot die sok af te breien. Mét die rare steek erin. Steeds was daar de twijfel of het me allemaal wel ging lukken. Op een gegeven moment heb ik zelfs de competitie losgelaten. Ik had een begin en ik kon verder. Voor ik echt ging filmen heb ik in huis geoefend hoe ik het in beeld wilde brengen en hoe ik het verhaal zou vertellen. Mezelf interviewen voelde raar en toen kwam ik op het idee een telefoongesprek met mijn zusje te voeren. Dat is heel mooi geworden. De audio van dat gesprek heb ik onder de beelden gezet en zo vormt het een prachtig geheel.”

In de documentaire is de emotie duidelijk te zien. “Het was 24 uur een emotionele achtbaan. Mijn eigen verhaal van buitenaf zien, is heel bijzonder. Op een gegeven moment zíe je mijn emotie echt, als ik met die sok in mijn handen zit en die rare steek bekijk. Op dat moment en tijdens het breien voelde ik heel erg de verbinding met mijn oma. Het voelt echt als haar handwerk. Als ik daar nu weer naar kijk, krijg ik het toch weer moeilijk. Je zit eigenlijk in een soort gekke spagaat: iets wat je liever voor jezelf houdt, moet je gebruiken om het verhaal te vertellen.”

Tijdens haar vakantie deze zomer in Nijverdal, waar Charlotte geboren is, liet ze de documentaire aan ooms en tantes zien. “Dat was wel even spannend, maar ik kreeg zulke warme reacties! Het beeld van oma klopt en het is mooi om dat zo te delen.”

In december is Charlottes film te zien op het grote scherm tijdens het ROOTS filmfestival. “Ik weet zeker dat oma heel trots zou zijn dat haar verhaal mét haar sokken in de bios te zien is.”