‘Geen boek dat makkelijk wegleest’

HELLENDOORN - Ter gelegenheid van het emeritaat van classispredikant ds. Klaas van der Kamp bood de classis Overijssel-Flevoland hem op vrijdag 4 september, tijdens een symposium, het speciaal voor deze gelegenheid samengestelde boek ‘Met het oog op Europa, Kerk-zijn over grenzen’ aan.

Dominee Jan Dirk Wassenaar heeft een belangrijk aandeel in dit boek gehad. Niet alleen nam hij samen met classisvoorzitter ds. Wilbert Dekker het initiatief voor dit boek, hij schreef zelf een artikel en voerde samen met ds. Wilbert Dekker de redactie.

“In de wetenschappelijke (onderwijs)wereld is het gebruikelijk een zogenaamd ‘Festschrift’ aan te bieden aan een collega die vertrekt. Diverse collega’s schrijven dan een wetenschappelijk artikel, die gebundeld worden tot een boek. Nou is de classis daarmee niet echt te vergelijken, maar toch leek het ons een mooi afscheidscadeau. Dus hebben we tien collega’s uitgenodigd om vanuit theologisch, kerkelijk en maatschappelijk perspectief na te denken over Europa en hier een artikel over te schrijven. Zo ontstond een bundel met verschillende stemmen, die tegelijk een eerbetoon is aan de jarenlange inzet van Klaas van der Kamp voor de Europese oecumene. Dat boek hebben we hem tijdens een symposium in Utrecht aangeboden.”

Boegbeeld

“Dominee Van de Kamp was echt een boegbeeld van de Protestantse Kerk in Overijssel en Flevoland en is bij het grote publiek onder andere bekend geworden door zijn kerstnachtdiensten in de streektaal. Ik heb zelf acht jaar met hem samengewerkt en op zoek naar een passend afscheidscadeau kwamen we op het idee van deze bundel artikelen. Natuurlijk wist ik van tevoren niet hoe dat uit zou pakken, maar het zijn geweldige artikelen geworden. Het is geen boek dat makkelijk wegleest, je moet wel terdege theologisch onderlegd zijn om het allemaal te kunnen volgen. Wat dat betreft kun je het best wetenschappelijk noemen. Maar de thematiek die in het boek beschreven wordt is wel degelijk van belang. Het gaat namelijk om hoe wij vanuit de kerk naar Europa kijken. De artikelen in het boek zijn allemaal thema’s die raken aan wat vandaag de dag speelt. In de kerk zien we dat de christelijke waarden die ten grondslag liggen aan Europa de afgelopen jaren zijn weggeëbd. Het hele idee van oecumenen heeft landelijk veel meer geleefd dan het nu doet. Lokaal leeft het nog wel, kijk maar naar de tentdiensten in Hellendoorn en Nijverdal. De tent zit vol met mensen vanuit verschillende geloofsgemeenschappen. En we hebben hier nog een Raad van Kerken, daarvan zijn er door heel Nederland al heel veel opgeheven. De Wereldraad van Kerken is veel prominenter aanwezig geweest dat nu het geval is. En waar ligt dat dan aan?”

Scheuringen

“Door de eeuwen heen zijn er diverse scheuringen in de kerk geweest. Ooit begonnen we met één kerk, tot in 1054 een scheuring optrad tussen de westerse een oosterse kerk, zoals bijvoorbeeld de Russisch orthodoxe kerk. Het is heel lastig gebleken die weer op één lijn te krijgen. Een complicerende factor daarbij is dat kerk en staat in die landen heel dicht bij elkaar liggen. Wij, in de westerse wereld, hebben een redelijk strikte scheiding tussen kerk en staat, maar de autocratische leiders in de oosterse landen houden de kerk dichtbij. Van daaruit komt dan de vraag ‘wat is de christelijke identiteit van Europa?’ en kun je Europa nog wel een christelijk continent noemen? Als je daarover na gaat denken, kun je niet ontkennen dat de christelijke kant ook de nodige schaduwzijden heeft. Zo speelde de kerk bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de kolonisatie. Al dat soort overwegingen en de huidige Europese ontwikkelingen met onder andere de oorlog in Oekraïne komen naar voren in de artikelen in het boek. Ik heb daar de redactie over mogen voeren, samen met mijn collega, en dat was nog een hele klus. Maar wel erg leuk om te doen.”