Volkssanatorium op de Eelerberg (1)
HistorieHELLENDOORN - In de 19e eeuw was tuberculose - toen meestal ‘tbc’ of ‘borstlijden’ genoemd - een gevreesde ziekte die talloze levens eiste. Omdat in Duitsland en Zwitserland goede resultaten werden geboekt in speciale kuuroorden, ontstond ook in Nederland het idee om dergelijke instellingen op te richten.
In 1897 werd daarom de Vereeniging tot Oprichting en Exploitatie van Volkssanatoria voor borstlijders opgericht, onder leiding van de arts J.J. Homoet. Het doel was helder: een sanatorium bouwen voor mensen met beginnende tbc die zelf geen geld hadden voor een langdurige behandeling. De zoektocht naar een geschikte plek begon.
Gunstig effect
De blik viel al snel op de uitgestrekte bossen bij Hellendoorn. Men was ervan overtuigd dat de frisse boslucht, gecombineerd met rust en voedzame maaltijden, een gunstig effect had op tbc-patiënten. Bovendien lag het gebied beschut tegen de wind. De vereniging kocht een stuk grond op de Eelerberg, eigendom van de familie Vening Meinesz, en de bouw kon beginnen.
Op 30 mei 1902 werd het Volkssanatorium feestelijk geopend door koningin-moeder Emma, die zich sterk maakte voor de bestrijding van tbc. Voor de inwoners van Hellendoorn en Nijverdal was dit een gebeurtenis van formaat; zelden waren er zoveel hooggeplaatste gasten in de gemeente te vinden.
Moeilijke beginjaren
De eerste jaren verliepen niet zonder problemen. Financieel stond het sanatorium er wankel voor, en tot overmaat van ramp bleek de eerste geneesheer-directeur, dr. Boele, zelf aan tbc te lijden. Hij leidde de instelling grotendeels vanuit zijn ziekbed. Ook de keuken bleek niet altijd even hygiënisch te werken, wat de situatie er niet beter op maakte. Na Boele’s overlijden in 1904 werd dr. Vos aangesteld. Hij voerde een strak regime in. Een verpleegster die verslaafd bleek aan morfine en medicijnen stal, werd onmiddellijk ontslagen. Vos verbeterde de hygiëne in de keuken en stelde duidelijke gedragsregels op voor de patiënten. Onder zijn leiding werd in 1912 een nieuw paviljoen gebouwd. Hij behoorde bovendien tot de eerste artsen in Nederland die arbeidstherapie introduceerden als onderdeel van de behandeling.
