‘Er is eigenlijk al tien jaar oorlog in Oekraïne’
Human InterestHELLENDOORN - In onze gemeente wonen meer mensen uit andere landen dan we denken. Sommigen kwamen voor de liefde, anderen omdat ze hun land moesten ontvluchten. Maak kennis met hen in de serie ‘Onze dorpsgenoten’. Deze maand het verhaal van Nikita.
Achter de Blenke, in de opvang voor Oekraïense vluchtelingen, woont Nikita, samen met zijn vriendin Oksana en haar moeder. Sinds maart 2022 verblijft hij hier onder de tijdelijke beschermingsrichtlijn die is ingesteld na de Russische inval in Oekraïne. Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs.
Nikita is geboren en getogen in de stad Slovjansk, gelegen in de Donetsk regio in Oost Oekraïne. In deze stad groeit hij op bij zijn vader en moeder. Hij kijkt terug op een vrij zorgeloze jeugd tot 2013/2014. Hij is 10 jaar oud als de Majdanrevolutie uitbreekt en confrontaties tussen pro-Westerse demonstranten en binnenlandse troepen in de Oekraïense hoofdstad Kiev resulteren in de afzetting van de pro-Russische president Janoekotysj en de omverwerping van de regering. In diezelfde periode annexeert Rusland de Krimregio. Vanaf dat moment is Oekraïne eigenlijk al in oorlog met Rusland, stelt Nikita. Zijn stad Slovjansk wordt in die periode korte tijd bezet door de Russen. Zijn ouders besluiten hem naar zijn oma te sturen, in Izium, een stad 50 km ten Noorden van Slovjansk. Enkele weken later volgen zij hem en ze zullen daar blijven wonen tot Nikita’s 17e jaar. In Izium vervolgt hij zijn schooltijd en leiden ze als gezin samen met zijn oma een relatief rustig bestaan tot de inval van Rusland in Oekraïne in februari 2022.
De angst slaat toe. Een van de bruggen in de stad wordt opgeblazen. Zijn ouders willen dat hij binnen blijft. In die eerste dagen van de oorlog is zijn enige contact met vrienden via de chat, maar al snel valt het internet uit. Als Izium begin maart hard wordt gebombardeerd en er 40 slachtoffers in het centrum van de stad vallen, wordt een vriend ingeschakeld om Nikita mee terug te nemen naar Slovjansk. Nikita is verrast door de snelheid waarmee de gebeurtenissen elkaar opvolgen, hij kan slechts een tas met wat documenten en kleding meenemen. Zijn kat en overige spullen moet hij achterlaten. Zijn moeder is op dat moment al in Slovjansk, maar zijn vader besluit bij oma te blijven. Hij moet ter plekke halsoverkop afscheid nemen van zijn vader, iets waar hij nog steeds last van heeft.
Het huis van zijn oma, waar ze al die jaren wonen, staat er nog, maar is erg beschadigd tijdens de bezetting van Izium tussen maart en september 2022. Zijn vader hoeft niet te vechten, maar ondersteunt de militairen door loopgraven en onderduikplekken te creëren. Nikita is bang voor een volgende aanval op Izium en maakt zich zorgen om zijn oma. Hij heeft gelukkig wekelijks telefonisch contact met zijn oma en vader.
Het is 10 maart 2022, een kleine maand na de invallen, als hij en zijn moeder besluiten, in navolging van zijn vriendin en haar moeder, het land te verlaten. Met een speciale evacuatietrein vertrekken ze naar Lviv. Tijdens de reis wordt geprobeerd de trein aan te vallen, het is ontzettend beangstigend. Vanuit Lviv reizen ze naar een Pools grensstadje. Daar moeten ze aansluiten in een lange wachtrij van Oekraïense vluchtelingen. Lieve vrijwilligers zorgen voor warme dekens en eten. Ze mogen met hun identiteitskaart de grens over en worden voor de nacht opgevangen in een vluchtelingenkamp aan de grens. Ze krijgen daar een simkaart, eten, medicatie en toiletspullen. De volgende dag vertrekt er een bus naar Katowice. Daar wordt door WizzAir een vlucht voor Oekraïners naar Dortmund aangeboden voor het symbolische bedrag van 1 euro per persoon. Voor Nikita is het de eerste keer buiten zijn thuisland en reizen met het vliegtuig. Vanuit Dortmund reizen ze via Enschede naar Nijverdal. En daar wacht Oksana hen op. Na een spannende, hectische reis sluit hij haar weer in zijn armen.
Eenmaal geland in Hellendoorn komt er weer wat rust. Hij is onder de indruk van hoe mooi, schoon en menselijk het hier is. Een gastgezin ontfermt zich de eerste dagen over hen, maar al snel kunnen ze naar de Oekraïne opvang aan de Parallelweg. Zijn moeder vertrekt enige tijd later via kennissen alsnog naar Tsjechië, waar ze werk krijgt aangeboden. Inmiddels zit hij sinds enige maanden in de opvang achter De Blenke. Nikita kan als minderjarige na aankomst al snel starten in de ISK, de Internationale Schakelklas in Almelo, om Nederlands te leren. In september 2023 start hij vervolgens al met de opleiding software development op het ROC. Een jaar later stapt hij over naar de BBL opleiding hiervan, zodat hij het kan combineren met werken. Hij heeft nu een baan bij een transport en logistiekbedrijf in de regio. Zijn intentie is om voor de zomer zijn opleiding af te ronden en dan volledig te gaan werken. Of zijn toekomst in Nederland ligt is nog twijfelachtig. Tot maart 2026 heeft hij een verblijfsstatus en vallen Oekraïners nog onder de tijdelijke beschermingsrichtlijn, maar of deze wordt verlengt of stopgezet is nog niet bekend. Voorlopig focust Nikita zich op een leven hier, waar volop kansen voor hem en zijn vriendin zijn om zich te ontwikkelen.
